Στην Παμπελοποννησιακή Συνδιάσκεψη για την 100η επέτειο της ΓΣΕΕ


Από την παρουσία μου στην Παμπελοποννησιακή Συνδιάσκεψη της ΓΣΕΕ στην Τρίπολη, όπου μίλησα για τη δύσκολη θέση της γυναίκας ακόμη και σήμερα στον εργασιακό χώρο.

Αρχικά αναφέρθηκα σε δύο θέματα που το ελληνικό κράτος υστερεί όσον αφορά τη στήριξης της ελληνικής οικογένειας:

Η γυναίκα ακόμα και σήμερα αντιμετωπίζει εμπόδια στην προσπάθεια της να εργαστεί. Την ίδια στιγμή η πολιτεία αντιμετωπίζει το θέμα με αντιφατικές πολιτικές τόσο για την βελτίωση των συνθηκών όσο και για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος που εμπλέκεται τους πολλαπλούς ρόλους που αναλαμβάνουν οι γυναίκες σήμερα ως μητέρες εργαζόμενες. Φτάνει άραγε η επιβράβευση της τεκνοποιίας μέσω επιδοματικής πολιτικής ή χρειάζονται διαρθρωτικές αλλαγές που θα δώσουν λύσεις και όχι νέα προβλήματα;

Το δεύτερο θέμα είναι η νομοθεσία. Η ελληνική κυβέρνηση χρειάζεται να γίνει πιο τολμηρή σε σχέση με την προσβασιμότητα των γυναικών σε ανώτερα αξιώματα , σε ό,τι αφορά τις ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις. Δεν είναι φεμινιστική η διάθεση κανενός και καμίας. Υπάρχει μία ευρύτερη τεκμηρίωση στον σύγχρονο κόσμο που λέει ότι μετά από την εποχή των πολέμων έχει έρθει η εποχή της ειρήνης. Και η ειρήνη ενσαρκώνεται καλύτερα από τον γυναικείο παράγοντα. Ειρήνη σε πολιτικό παράγοντα, ειρήνη σε ενδοεπιχειρηματικό επίπεδο, ειρήνη σε επίπεδο χώρου εργασίας.

Το πολιτικό σύστημα κωφεύει ακόμα και σήμερα σε αυτό που για τους πολίτες είναι μία καθημερινή ευχή. Να συναινέσουμε συνεργαζόμενοι, ή να συνεργαστούμε συναινώντας.

Πέρα από τις πολιτικές και κοινωνικές και επιχειρηματικές ηγεσίες που δεν κατάφεραν μεταπολιτευτικά να είναι ταυτόχρονα πλούσιοι και πατριώτες και πέρα από τις πνευματικές ελίτ που δεν μπόρεσαν να ενσαρκώσουν ένα νέο όραμα πίσω από το οποίο θα στοιχιζόμασταν οι υπόλοιποι, υπάρχουν και πολίτες. Και οι πολίτες είναι και άνδρες, είναι και γυναίκες, είναι και παιδιά, είναι οι παλαιότερες, οι τωρινές και οι επόμενες γενιές.

Στην πολιτική και στο συνδικαλισμό υπάρχουν δύο τάσεις, η άμυνα και η δημιουργία. Από τον αρνητικό εκείνο συνδικαλισμό, που προσπαθούμε να προφτάσουμε προκειμένου να μην πραγματωθεί το μέλλον, ας επιχειρήσουμε από κοινού να σχεδιάσουμε όλοι μαζί το μέλλον.

Παρακάτω ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία της Αντιπροέδρου της ΕΕ Γυναικών στην Διάσκεψη της ΓΣΕΕ στο Αποστολοπούλειο Πνευματικό Κέντρο στην Τρίπολη.

«Θα ήθελα να πω για μία προσωπική μου εμπειρία όταν πριν από 4 χρόνια στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή συζητούσαν το νέο πρόγραμμα του ευρωπαϊκού κοινωνικού ταμείου, τότε ο αρμόδιος Ευρωπαίος επίτροπος είχε πει το εξής ας δούμε επιτέλους τι θα κάνουμε και για αυτές τις ομάδες των πολιτών, τους ανέργους, τους ανθρώπους με συγκεκριμένα κινητικά και άλλα προβλήματα, τους ανθρώπους, που είναι χαρακτηρισμένοι ως Ρομά και τις γυναίκες. Οπότε αντιλαμβάνεστε ότι το ζήτημα που έχουμε να πραγματευτούμε γυναίκα στην αγορά εργασίας ακόμα και στην προηγμένη αμερικανική αγορά, δεν είναι ένα θέμα που έχει εύκολα συμπεράσματα και εύκολες διατυπώσεις και δεν μπορεί να το δει από την συλλογιστική του όλου ζητήματος.
Κύριε Καθηγητά, κύριε Λιαργκόβα σας έχω ακούσει αρκετές φορές να μιλάτε και για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Πώς θα αποσυνδέσουμε αυτό δε μία χώρα όπου για να ανοίξει κανείς λογαριασμό σε μία τράπεζα πρέπει να δείξει ισολογισμό.
Ας μην μιλάμε για καινοτομία, ας μην μιλάμε για σταρτ απ. Πρέπει να έχουμε θέσει όλες τις βάσεις ώστε να μπορέσουμε να μιλάμε για ευφυή επιχειρηματικότητα.
Η πρώτη πρόεδρος αφρικανικής χώρας, της Λιβερίας η Έλεν Τζόνσον Σιρλιφ, που είχε κατορθώσει και έφτασε στο ανώτατο αξίωμα της χώρας, σε μία φτωχή χώρα, ούσα ταυτόχρονα σύζυγος και μητέρα τεσσάρων παιδιών, σε μία χώρα, όπου οι προκαταλήψεις απέναντι στις γυναίκες κυριαρχούσαν είχε κάποτε πει : «Τα όνειρά, πρέπει να μοιάζουν τόσο άπιαστα ώστε να φαίνεται ότι δεν μπορείς να τα πραγματοποιήσεις.
Όμως, εάν τα όνειρά σου δεν σε φοβίζουν, τότε, δεν είναι τόσο σημαντικά»
Αυτό δεν είναι και το μεγάλο ερώτημα που παγιδεύει και την ψυχή όλων μας. Αυτή η χώρα, άνδρες, γυναίκες, παιδιά έχουν τη δυνατότητα να έχουν μέρος σε αυτή τη χώρα.
Ως Αντιπρόεδρος του Ελληνικού τμήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γυναικών, έχω γνωρίσει πολλές γυναίκες, γυναίκες χωρίς εργασία, γυναίκες με άρρωστα παιδιά, γυναίκες που μεγαλώνουν μόνες τα παιδιά τους, γυναίκες καριερίστες που νιώθουν ενοχές για τον χρόνο που στερούν από τα παιδιά τους, γυναίκες χωρίς παιδιά που έχουν αφιερωθεί στην επιστήμη τους.
Όμως όλες αναγνωρίζουν ότι οι γυναίκες πλέον καλούνται να ανταποκριθούν σε πολλούς ρόλους, από αυτόν που είχαν στο παρελθόν. Και η αλήθεια είναι ότι έχουν γίνει αρκετά, αλλά μένουν ακόμα πολλά να γίνουν. Θα βάλω στο τραπέζι κάποια στοιχεία που είναι σκόπιμο να ακουστούν. Η πρώτη γυναίκα που εξελέγη στη Βουλή των Ελλήνων εξελέγη το 1953.
Η σημερινή εικόνα της Ελλάδας αναφορικά με τις Γυναίκες στο Κοινοβούλιο είναι αναχρονιστική. Βρίσκεται στην 107η θέση της κατάταξης από σύνολο 193 χωρών με μόνο το 18,3% των Βουλευτών να είναι γυναίκες.
Το 1953, το έτος, που εξελέγη η πρώτη γυναίκα βουλευτίνα είναι και συνάμα το έτος που ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση Γυναικών από μία Αυστριακή βουλευτίνα, την Λόλα Σόλαρ.
Σχεδόν 65 χρόνια από την ίδρυση της, η Ευρωπαϊκή Ένωση Γυναικών (EUW) έχει γίνει ένας οργανισμός με τμήματα σε 17 κράτη μέλη, με εκπροσώπηση σε αρκετούς διεθνείς οργανισμούς όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης, τα Ηνωμένα Έθνη αλλά και το γυναικείο τμήμα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ).

Πρόσφατα γιορτάσαμε τα 60 χρόνια της Συνθήκης της Ρώμης, και με τη συμβολή της ΕΕ Γυναικών τάχιστα η Ευρώπη κατανόησε τη σημασία των γυναικείων δικαιωμάτων. Το 1957 η αρχή της ίσης μεταχείρισης στον χώρο εργασίας μεταξύ των δύο φύλων υπήρχε ήδη στη Συνθήκη της Ρώμης.
Δεν θέλω να αναφερθώ σε όλη τη νομοθεσία, την οποία είναι πολύ εύκολο να τη βρει. Τελικώς όμως η τεκμηριωμένη αδυναμία μίας γυναίκας να έχει εισόδημα πρόσβασης στον χώρο εργασίας είναι θέμα ευρωπαϊκής ή εγχώριας νομοθεσίας;,. Μάλλον όχι.
Θα αναφερθώ σε μία εξαιρετική πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όταν το 2013 με αρμόδια επίτροπο τη Βίβιαν Ρέντινγκ έκανε μία πρόταση, η οποία ουσιαστικά πέρασε με συντριπτική πλειοψηφία,. Ότι από εδώ και πέρα οι εισηγμένες ιδιωτικές και κρατικές επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 250 άτομα και κάνουν τζίρο πάνω από 50 εκ. ευρώ οφείλουν να κρατήσουν μία ποσόστωση 40% των γυναικών στην αγορά εργασίας. Το ζήτημα είναι ότι δεν δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την κάθε γυναίκα προκειμένου να ανέλθει σε αντίστοιχα τμήματα των δυνατοτήτων τους στον εργασιακό χώρο. Είμαστε υπέρ των ποσοστώσεων. Θα δανειστώ τη φράση της Ρέντινγκ για να πω ότι δεν είμαστε υπέρ των ποσοστώσεων, αλλά υπέρ των αποτελεσμάτων που αυτές παράγουν.
Αυτό το πρωτογενές βίντεο έγινε σύντομα πολύ σύντομα οδηγία προκειμένου να εφαρμοστεί από τα εθνικά κοινοβούλια. Λίγες είναι οι χώρες που το έχουν περάσει και το έχουν συζητήσει στις ολομέλειές τους.

Θα πω μόνο ότι στις 8 Μαρτίου του τρέχοντος έτους ο πρωθυπουργός μας Αλέξης Τσίπρας για να γιορτάσει και εκείνος την ημέρα της γυναίκας μπόρεσε να περάσει από το ελληνικό κοινοβούλιο, την νομοθεσία που μιλάει για τις κυρώσεις σε περίπτωση παραβατικής συμπεριφοράς στο χώρο συμπεριφοράς. Οπότε νομίζω ότι η αναχρονιστική μας αντιμετώπιση σε ένα θέμα που απαιτεί πιο άμεσης δράσης είναι κάτι το οποίο πρέπει να κουβεντιάσουμε.
Θέλουμε πραγματικά να προσφέρουμε στις γυναίκες ισότιμη συμμετοχή σε διευθυντικές θέσεις; Αν θέλουμε η νομοθεσία υπάρχει και είναι στο χέρι μας. Για την ιστορία σήμερα μόνο το 9% των γυναικών διευθυντριών σε ελληνικές εταιρείες στην Ελλάδα είναι γυναίκες.
Θα πω ακόμα και στοιχεία από την ψηφιακή εποχή και ψηφιακής νοημοσύνης. Το 2013 στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Το 2013 στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδειξαν ότι από τα 7 εκατομμύρια άτομα που εργάζονται στον τομέα των πληροφοριακών συστημάτων και των νέων τεχνολογιών μόνο το 30% ήταν γυναίκες.

Ιδιαίτερα στον τομέα της λήψης αποφάσεων υπάρχει ελάχιστη γυναικεία εκπροσώπηση στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Μόνο το 19,2% των εργαζομένων στις νέες τεχνολογίες έχουν γυναίκες αφεντικά σε σύγκριση με το 45,2% σε τομείς που δεν σχετίζονται με την τεχνολογία.
Η Ευρώπη αναμένεται να έχει 750.000 κενές θέσεις για επαγγελματίες στις νέες τεχνολογίες μέχρι το 2020. Είναι ένα ζήτημα όχι ισότητας, αλλά πραγματικής οικονομίας.
Δεν θέλω να μιλήσω για το μισθολογικό χάσμα που φτάνει στο 37% στο Ευρωκοινοβούλιο, ενώ αντίθετα στα Εθνικά Κοινοβούλια δεν υπερβαίνει το 25%.

Δεν θέλω να μιλήσω για αυτό που ζούμε σε έναν μεταλλασσόμενο κόσμο, όπου ηγέτες κραταιών χωρών, όπως ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν και ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Ερντογάν της Τουρκίας έχουν κάνει σημαία τους μία σεξιστική πολιτική σε σχέση με τη θέση της γυναίκας. Να σταθώ σε δυο προτάσεις που έχουμε κάνει στην ΕΕ Γυναικών και μπορεί να είναι παρακαταθήκη για μία πιο μόνιμη συζήτηση.
Πρώτο ζήτημα γιατί η γυναίκα δεν συμμετέχει ισότιμα; Οφείλεται σε μία σεξιστική διάθεση της άρχουσας κοινωνίας; Μάλλον όχι. Το ελληνικό κράτος, η ελληνική πολιτεία, όπως ειπώθηκε και νεότερα υστερεί στη στήριξη της ελληνικής οικογένειας,. Γιατί ο οποιοδήποτε ευχολόγιο σχετικά με το δημογραφικό πρόβλημα δεν έχει κανένα περιθώριο ίδιου διαλόγου. Το ζήτημα της φύλαξης των παιδιών και της προσχολικής εκπαίδευσης. Το ζήτημα του πώς η γυναίκα η οποία έχει αποστεωθεί από τη φροντίδα των γονιών, θα μπορέσει σήμερα να εργαστεί και σήμερα στο εργασιακό περιβάλλον. Το ζήτημα της επιδοματικής πολιτικής, αν θέλουμε να μιλήσουμε για δημογραφικό πρόβλημα ανεξαρτήτως εισοδηματικών ν κριτηρίων ως επιβράβευση στην τεκνοποιία.
Το δεύτερο θέμα είναι η νομοθεσία. Η ελληνική κυβέρνηση χρειάζεται να γίνει πιο τολμηρή σε σχέση με την προσβασιμότητα των γυναικών σε ανώτερα αξιώματα , σε ό,τι αφορά τις ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις. Η ευρωπαϊκή οδηγία χρειάζεται να εγκολπωθεί άμεσα και θα κλείσω με μία κατακλείδα. Δεν είναι φεμινιστική η διάθεση κανενός και καμίας. Υπάρχει μία ευρύτερη τεκμηρίωση στον σύγχρονο κόσμο που λέει ότι μετά από την εποχή των πολέμων έχει έρθει η εποχή της ειρήνης. Και η ειρήνη λέγεται και στην ευρωπαϊκή πολιτική ενσαρκώνεται καλύτερα από τον γυναικείο παράγοντα. Ειρήνη σε πολιτικό παράγοντα, ειρήνη σε ενδοεπιχειρηματικό επίπεδο, ειρήνη σε επίπεδο χώρου εργασίας. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι πέρυσι σε σύνοδο ισχυρών κρατών, υπουργών άμυνας ήταν και οι πέντε ήταν γυναίκες.
Θέλω να κλείσω με την εξής ευχή. Υπάρχει μία αμερικανική ταινία η ημέρα της Μαρμότας. Κάθε μέρα ένας τύπος ξυπνάει με τον ίδιο εφιάλτη. Ζει την ίδια μέρα κάθε μέρα. Αν υπήρχε έτος της Μαρμότας νομίζω ότι σε αυτό το έτος, θα υπήρχε σε αυτό το λήμμα το όνομα της χώρας μας. Το πολιτικό σύστημα κωφεύει ακόμα και σήμερα σε αυτό που για τους πολίτες είναι μία καθημερινή ευχή. Να συναινέσουμε συνεργαζόμενοι, ή να συνεργαστούμε συναινώντας. Στην ταινία ο πρωταγωνιστής κατάφερε να ξεφύγει από τον εφιάλτη του, το ερώτημα είναι στη χώρα μας υπάρχει αυτό το περιθώριο; Η βαθιά μου πεποίθηση είναι ότι ναι. Πέρα από τις πολιτικές και κοινωνικές και επιχειρηματικές ηγεσίες που δεν κατάφεραν μεταπολιτευτικά να είναι ταυτόχρονα πλούσιοι και πατριώτες και πέρα από τις πνευματικές ελίτ που δεν μπόρεσαν να ενσαρκώσουν ένα νέο όραμα πίσω από το οποίο θα στοιχιζόμασταν οι υπόλοιποι, υπάρχουν και πολίτες. Και οι πολίτες είναι και άνδρες, είναι και γυναίκες, είναι και παιδιά, είναι οι παλαιότερες, οι τωρινές και οι επόμενες γενιές.
Θα κλείσω με μία κατακλείδα αφού ευχαριστήσω που μου δώσατε τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε το δικό μας το έργο στην ΕΕ Γυναικών, λέγοντας το εξής ότι στην πολιτική και στο συνδικαλισμό υπάρχουν δύο τάσεις, η άμυνα και η δημιουργία. Από τον αρνητικό εκείνο συνδικαλισμό, που προσπαθούμε να προφτάσουμε προκειμένου να μην πραγματωθεί το μέλλον, ας επιχειρήσουμε κύριε πρόεδρε από κοινού να σχεδιάσουμε όλοι μαζί το μέλλον».